Banka Garantili, Vatandaş Odaklı Dönüşüm Başlıyor
Türkiye’de kentsel dönüşüm uzun yıllardır konuşuluyor, ancak finansman sorunları, kat malikleri arasındaki anlaşmazlıklar ve yavaş ilerleyen bürokratik süreçler nedeniyle istenilen hızda ilerleyemiyordu. İşte tam da bu noktada, merkezi Adana’da bulunan DAİMFED (Doğu Akdeniz İnşaat Müteahhitleri Federasyonu) tarafından geliştirilen yeni kentsel dönüşüm modeli devreye giriyor.
Yeni Model Nedir?
Geleneksel kentsel dönüşüm modelinde yaşanan yavaş ilerleme, finansman sorunları ve anlaşmazlıklar yerini, hızlı, güvenceli ve vatandaş odaklı bir sisteme bırakıyor.
Bu model, bankaları sadece kredi veren değil, bizzat sürecin ortağı ve garantörü haline getiriyor. Peki bu yeni model nedir, nasıl işleyecek ve vatandaşa ne gibi avantajlar sağlayacak? İşte tüm detaylar…
Neden Yeni Bir Modele İhtiyaç Vardı?
Türkiye genelinde özellikle 6 Şubat 2023 depremleri sonrası kentsel dönüşümün önemi bir kez daha anlaşıldı. Ancak mevcut sistemde ciddi tıkanıklıklar yaşanıyordu: Eski modelde yaşanan olumsuz süreçlere çözüm olarak DAİMFED, bankaların müteahhit gibi projeye dahil olduğu yepyeni bir finansman modeli geliştirdi.
| ESKİ MODEL | YENİ MODEL |
|---|---|
| 🐢 Yavaş ilerleyen süreç | ⚡ Hızlı dönüşüm |
| ❌ Anlaşmazlıklar ve uzlaşmazlıklar | ✅ Kamu garantisi |
| 💸 Finansman belirsizliği | 🏦 Banka teminatı |
| 😥 Vatandaş mağduriyetleri | 🙋 Vatandaş memnuniyeti odaklı |
| 🏚️ Riskli yapılar | 🏗️ Depreme dayanıklı yapılar |

Yeni Model Nasıl İşliyor?
Yeni modelin temel mantığı şu üçlü sac ayağına dayanıyor:
🧑💼 VATANDAŞ ➡️ Arsa veya dairesini veriyor
🏦 BANKA ➡️ Finansmanı sağlıyor ve garantör oluyor
👷 MÜTEAHHİT ➡️ İnşaatı gerçekleştiriyor
Yani bankalar artık sadece kredi veren taraf değil; sürecin ortağı, denetleyicisi ve sigortası konumunda.
Yeni Modelin 4 Ana Adımı
Başvuru ve Uzlaşma
- Bina sakinlerinin en az 2/3 çoğunluğu ile karar alınıyor
- Anlaşma sağlanamayan durumlarda Kamu devreye giriyor
- Arabuluculuk mekanizması ile süreç hızlanıyor
Yer Teslimi ve Yıkım
- Anlaşma sağlandıktan sonra bina tahliye ediliyor
- Yıkım işlemi Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı denetiminde yapılıyor
- Yıkım sonrası hafriyat hızlıca kaldırılıyor
İnşaat Süreci
- İnşaat, bankaların teminatı altında gerçekleşiyor
- Süreç boyunca düzenli denetim sağlanıyor
- Proje takvimi net bir şekilde belirleniyor
Teslim ve Güvence
- Yeni daireler depreme dayanıklı ve enerji verimli olarak teslim ediliyor
- Yapılan tüm binalar 20 yıl süreyle depreme karşı garantili
- Hak sahipleri geçici kira yardımı ile mağdur edilmiyor
Yeni Modelin Sağladığı Avantajlar

Hızlı Dönüşüm
Basitleştirilmiş süreçler sayesinde yıllar süren beklemeler sona eriyor

Banka Garantisi
Müteahhit iflas etse bile proje banka güvencesiyle tamamlanıyor

Kira Yardımı
İnşaat süresince vatandaşa düzenli kira desteği sağlanıyor

Şeffaf Yönetim
Sürecin her aşaması denetlenebilir ve şeffaf

Değerlenen Mülkler
Yeni yapılarla vatandaşın mal varlığı katlanarak değer kazanıyor

Dayanıklı Yapılar
Yeni nesil, yönetmeliklere uygun güvenli binalar inşa ediliyor
Adana Pilot Bölge Olarak Seçildi
Yeni modelin hayata geçirileceği ilk pilot bölge olarak Adana seçildi. Bunun başlıca nedenleri arasında, Adana’da deprem riski yüksek çok sayıda eski yapı stoğunun bulunması ve modelin mimarı DAİMFED’in merkezinin Adana’da olması yer alıyor. Bu kapsamda Adana Valiliği öncülüğünde, belediyeler, tapu müdürlükleri, bankalar ve müteahhitlerin ortaklığıyla Adana Kentsel Dönüşüm Platformu kuruldu. Adana’daki başarılı uygulamanın ardından modelin Türkiye geneline yayılması planlanıyor.
Sıkça Sorulan Sorular
Yeni modelde anlaşma oranı nedir?
En az 2/3 (üçte iki) çoğunluk aranıyor.
Müteahhit iflas ederse ne oluyor?
Banka garantisi sayesinde proje durmuyor, başka bir müteahhitle devam ediliyor. Vatandaş mağdur olmuyor.
Kira yardımı ne kadar süreyle veriliyor?
Projenin büyüklüğüne göre değişmekle birlikte 12-18 ay arası düzenli kira desteği sağlanıyor.
Yeni dairem eski dairemden küçük olur mu?
Genellikle emsal artışı ve imar düzenlemeleri sayesinde daha geniş, ferah ve modern daireler teslim ediliyor.
Yeni modele kimler başvurabilir?
Riskli yapı statüsündeki tüm binalar başvurabiliyor. Öncelikli hedef, deprem riski yüksek bölgelerdeki eski yapılar.
Adana dışındaki iller de bu modelden yararlanabilecek mi?
Evet. Adana’da başarılı sonuç alındıktan sonra modelin tüm Türkiye’ye yaygınlaştırılması planlanıyor.

